Meedalende risico-opslagen

Wet- en regelgeving en toezichthouders spelen een grote rol in onze branche. In de media is er veel aandacht voor. Ook in onze opleidingen besteden wij hier veel aandacht aan.

Leidraad

Zo publiceerde de AFM vorig jaar de leidraad Vergoeding voor vervroegd aflossen van de hypotheek. De geldverstrekkers zijn daarop aan de slag gegaan om de berekeningen van de ‘boeterentes’ leidraad-proof te maken. De Consumentenbond ging nog een stapje verder en publiceerde een leidraad waarin zij pleit voor automatisch meedalende risico-opslagen. Hierover ontstond veel discussie en media-aandacht. Het lijkt op het eerste gezicht logisch: de geldverstrekker loopt minder risico, dus de opslagen kunnen naar beneden.

De leidraad gaat uitsluitend over de situatie waarbij de verhouding tussen de hypothecaire lening en de waarde van het onderpand (LTV) gunstig is geworden. Maar wat te doen in het omgekeerde geval? Stel dat de LTV hoger is geworden (de tijd dat veel woningen ‘onder water stonden’ ligt nog niet zo ver achter ons): heeft de geldverstrekker dan ook het recht om de risico-opslag tussentijds te verhogen?

Wat gebeurt er al wel?

Er lijkt een nieuwe wind te gaan waaien. De algemene gedachte is dat, net als bij de boeterentes, geldverstrekkers niet meer in rekening mogen brengen dan het werkelijk geleden verlies of het werkelijk gelopen risico. Veel geldverstrekkers hebben hun beleid aangepast of zijn daarmee bezig. Het merendeel berekent bij renteherziening de LTV opnieuw. Als er is afgelost op de lening kan dit een gunstig effect hebben op de risico-opslag en dus op de maandlast van de klant (afhankelijk van de rentestand). Maar dat geldt niet voor de klant met een spaarhypotheek. Immers, als de rente daalt (bijv. door het verlagen van de risico-opslag), daalt ook de rente op het spaardeel. De inleg of de premie zal dan stijgen, met als gevolg dat de maandlasten waarschijnlijk ook stijgen.

Er zijn geldverstrekkers die niet wachten tot de rentevastperiode afloopt en tussentijds al een lager risico-opslag berekenen. Meestal zal de klant zelf het initiatief moeten nemen en een WOZ-beschikking of taxatierapport indienen. In veel gevallen lijkt dit overbodig. Bij annuïtaire of lineaire leningen of in geval dat klanten aflossen is de schuld-waardeverhouding immers bekend in de systemen.

Automatisch meedalen dan maar? Het wachten is op de overheid. De AFM heeft vorig jaar al aangegeven de Leidraad Risico-opslagen van de Consumentenbond te steunen. Het is niet ondenkbaar dat hier nieuwe regelgeving over komt. In dat geval voegen wij een nieuw tegeltje toe aan de slides van onze opleidingen.

Wilt u hierover meer informatie? Neem dan contact op met Lucas Leenders.